HomeSự lão hoá tế bào và sự lão hoá phân tử (Phần 2)
Thứ Ba, 30 tháng 9, 2014
Tập
hợp khổng lồ các tế bào trong cơ thể con người gồm hai loại lớn khác nhau cơ bản
về khả năng thay thế:
-
Loại tế bào thần kinh, gồm 14 tỷ cá thể, là loại tế bào chỉ có hao hụt đi mà
không có qúa trình tái sinh thay thế.
-
Loại còn lại là những tế bào có khả năng sinh sản thay thế những tế bào chết đi
.
Nghiên
cứu sự hoá gìa của những tế bào có khả năng sinh sản trong một ống nghiệm là một
việc làm tương đối thuận lợi. Ta có thể lấy các tế bào này bất kì ở đâu (các bạch
cầu của máu, các mô của mọi loại tế bào này).
Còn
việc nghiên cứu sự lão hoá của loại tế bào không có khả năng thay thế như tế
bào thần kinh thì là một điều khó khăn. May thay, tạo hoá lại đã dành sẵn cho
con người một cơ thể sinh vật chỉ gồm toàn các tế bào không thay thế: đó ỉà con
ruồi giấm. Thật là một điều khó hiểu cho những ai ít quan tâm đến những vấn đề
vé sinh học. Khi thấy những phát hiện về sự lão hoá của con người lại có thể liẻn
quan đến con ruồi giấm! Còn hàng trăm vấn đề “hóc búa” khác (nếu không muốn nói
là hàng ngàn) xung quanh vấn đề lão hoá tế bào, mà trí tuệ con người chưa với tới
được trong những thế kỉ qua; mặc dầu khoa học đã cung cấp cho các nhà nghiên cứu
những phương diện điên tử hiện đại nhất, những máy phát tia ỉade tinh vi và những
phim gia tốc để nghiên cứu cẫi chết của chĩ một tế bào trong cơ thể sống, cùng
những tập tính của quần thể tế bào xung quanh. Hiện nay, chúng ta tạm hãy vừa
lòng với những hiểu biết về sự lão hoá tế bào và phần từ ở mức độ tóm tắt như
sau:
-
Nếu lọạỉ bỏ mọi căn nguyên gây Ịáo hoá bệnh lý thì sự hoá già sinh lý là kết quả
bình thường của một chương trình di truyền định sẵn cho mỗi giống, mỗi loài và
mỗi cá thể. Có rất nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến chương trình di truyền đó,
thúc đẩy nó tiến nhanh hơn (như tác dụng của những hoá chất...).
-
Chương trình dì truyền này nằm trồng các thể nhiễm sẵc của nhân tế bào, là những
phân tử khổng lồ chất axit đesoxyribonucleic (ký hiệu DNA). Thổi càng cao thì
lương DNA trong cơ thể càng giảm.
-
Cùng tuổi tác và thòi gian, bản thân mỗi phân tử DNA tích luỹ những sai lầm
trong quá trình “chỉ huy” tổng hợp các protêin trọng yếu của cơ thể. Chính những
sai lầm này là đặc trưng cho mọi quá ữình lão hoá. Điều nhận xét này đã được chứng
minh trong phòng thí nghiệm, khi người ta đưa quá trình lão hoá vào quan sát trọng
ống nghiệm. Tất cả các tế bào có khả năng sinh sản, đều “tích luỹ những sai lầm”
và phát sinh những biến di từ lần nuôi cấy thứ 40 trở đi. Có nghĩa là tế bào chỉ
sinh sản bình thường, thực hiện những sao chép bình thường đến 40 thế hệ. Tăng
lên nữa thì sự sao chép sẽ bị sai lầm và phát triển nhũng biến dị, mặc dầu mội
trường đã được luôn luôn đổi mới và trong điều kiện vô trùng tuyệt đối. Phân tử
DNA “chỉ huy” sự sinh sản ra vô sô các loại men sinh học cho các quá trình chuyển
hoá trung gian. Các men này xúc tiến hàng ngàn loại phản ứng sỉnh tổng hợp khác
nhau cùa cơ thể. Có thể xầy ra những sai lầm trong nhiều chặng trung gian khi tổng
hợp các loại men đó. Kết quả là những quá trình sinh hóá tiếp theo của cơ thể bị
phong toả ở những khâu nhất định, gây nên những trạng thái “ỳ sinh học”. Cùng với
thời gian, nhũng sai lầm ấy có thể tăng lên làm chồ khả năng sửa chữa của cơ thể
bị suy giảm. Những protein mang những sai lầm được sinh ra, đến lượt nó ,sẽ bị
hệ thống miễn dịch của cơ thể không nhận ra và không công nhận, vì những khuyết
tật nó đã mang trong lòng. Cả những tế bào bị biến dị do tích luỹ những sai lầm
cũng sẽ sinh ra những dòng tế bào mà cơ thể không chấp nhận và sẽ trỏ thành đối
tượng công kích của hệ thống miễn dịch của cơ thể. Đó là căn nguyện của những
sai lầm miễn dịch học xảy đến cho người già, làm cho cơ thể người già tạo ra
kháng thể chống lại chính mình, chống lại những phân tử protein mang sai lầm đã
trồ thành xa lạ đối với hệ thống miễn dịch, nhưng lại chính là một thành phần của
cơ thể. Đó cũng là cơ chế của cả một hệ thống bệnh tự miễn dịch do tuổi tác
sinh ra, Tuy nhiên, hoàn toàn không có ý nghĩa là sự lão hoá theo di truyền được
mã hoá sẵn ấy là một định mệnh. Khoa học có thể đẩỵ lùi được nó trong tương
lai, vì “trong giới sinh vật, chỉ có con người được trang bị bằng trí tuệ không
ngừng được nâng cao là có khả năng tấn công vào cái giẳ và cái chết”.
(Akimusơkin).
Chúng
ta chớ vội kết luận những ước muốn của nhiều nhà nghiên cứu về tuổi thọ ngày
naý ĩà viển vông, là xa thực tế, hoặc thậm chí là “điền rồ” nữa. Môrat
Vactnian, nhà 'tâm' thần học Liên Xồ đã nhận xẻt lý thú: “tất cả những cuộc
khám phá lớn ngày nay đều xuất phát từ những giả thuyết mà lúc đầu ngứời ta cho
là những "gia thuyết điên râ”, và từ những loại giải pháp tuyệt đối không
giống sự thật chút nào...”.
Như
thế thì chúng ta hãy khoan chỉ trích những nhà khoa học nào quá giàu óc tưởng
tượng đang mơ ước đến những tuổi thọ ký diệu. Có thể điều mà chúng ta đang tin
như một “ định mệnh” cho con người về quãng thời gian sống hiện nay, và những ước
mơ tưởng như “điên rồ” về tuổi thọ, biết đâu lại trở thành một chân lý của khoa học ngày mai.
Đọc thêm tại:
Đọc thêm tại:
Bài liên quan
Comments[ 0 ]
Đăng nhận xét