Già - một quá trinh tất yếu
Thứ Ba, 30 tháng 9, 2014
“Sinh ra, lớn lên, già
và chết” là con đường lất yến cỏa mọi sinh vật, chẳng riêng gì con người. Từ một
sinh vật đơn bào nguyên sinh như con amíp, đến những sinh vật đa bào muôn dạng
quanh ta đều phỉii trái qua những bước của chặng đường tiến hoá ấy. Vậy thì già
là một quá trình tất yếu của mọi vật thể sống. Tuy nhiên,' cho một định nghĩa
“già là gì"? Thì khổng phải là việc dễ,
Ngay từ những thế kỉ
trước cống nguyôn, Aristotc (384-199) nhà triết học cổ Hy Lạp đã cho rằng “sự
giảm dần thân nhiệt bẩm sinh là nguyên nhân dẩn đến cái già”. Đó là một quá
trình bệnh lý thiên nhiên
Các học giả cổ đại khác
như Galen và Pecgamon (129-199) cũng cho là sự mất mát vé thân nhiệt thông qua
sự giảm độ ẩm trong co thể và trong các mô sè dẫn đến cái già, còn cái chết là
sự mất hoàn toàn thân nhiệt (thông qua sự nhận xét thây mọi xác chết đều mất
nhiệt, trở nên lạnh giá và bị cứng lại).
Thế kỷ thứ 16 Prancis
Bacon (1581-1628) cho ràng gìa là. kết quả của sự suy giảm khả nàng tái sinh.
Thế kỷ thứ 18, 19 nhà học
giả Huíeland (1762- 1836) lại cho rằng mỗi cá thể khi được sinh ra đã mang sẵn
trong bản thân một số sinh lực nhất định, nhiều ít tuỳ theo loài. Độ dài của cuộc
sống mỗi cá thể là phụ thuộc vào tổng số sình lực này, và sự hao mồn dần vé
sinh lực chính là nguyên nhân đẫn đến cái già và cái chết.
Đầu thế kỉ này, Métsnicốp
nêu lên học thuyết tự nhiễm độc được nhiều người chú ý. Ông cho rằng “Già là hậu
quả của một quá trình tự nhiễm độc lâu đài và liên tục gây nên”. Nhóm vi trùng
lên men thối ký sinh trong ruột già con người là một nguyên nhân trọng yếu gáy
nên trạng thái tự nhiễm độc.
Nhà nghiên cứu lão khoa
xô viết V.Frolkis (1967) cho rằng: “Già là sự kiệt quệ đần về chức năng của các
hộ thống khác nhau trong cơ thể và làm xuất hiộn những rối loạn về tính thích
nghi”.
Nhà lão học Pháp Léon
Binet cho một định nghĩa khái quát: “Già là nhũng đổi thay trong cơ thể sinh vật
theo hướng suy giảm dần nhũng hoạt động chức năng sinh học, do tác động của thời
gian lên cơ thể sinh vật gây ra”.
Có thể có hàng chục định
nghĩa về “già là gì?” và về căn nguyên của “sự hoá già”. Từ những giải thích
thô sơ nhất của các học giả cổ xưa đến những học thuyết vé nhiễm độc nhiễm
trùng, lý thuyết về nhũng tác hại cùa tia vũ trụ, lý thuyết về thần kinh, về
căng thẳng do Stress, cho đến những học thuyết hiện đại nhất ngày nay về vai ưò
của các men chuyển hoá trung gian đến lý thuyết về di truyẻn phân tử, giải
thích cái già là do những sai nhầm trong chương trình sao chép của các phân tử
axít dexoxyribonuđeic (ADN) trpng nhân tế bào.
Ngày nay người ta thống
nhất rằng đạc trưng của “già là sự phát sinh một loại bệnh thuộc loại “xơ cứng”
và “thoái hoá tế bào” mà phổ biến là các loại bộnh: ung thư, bệnh tim mạch và bộnh
tâm thần.
Tóm lại, sự thảo luận để
đi đến thống nhất định nghĩa về "cái già" mới thống nhất được hai vấn
đề chắc chắn là: "Gỉà sinh lý" và "Già bệnh lý".
* Già Sinh lý là cái già bình thường của
mọi sinh vật, do sự hao mòn tất yếu cửa mọi bộ máy sinh học. Nó không gây nên
nhiều nỗi đau khổ cho con người và sinh vật.
* Già Bệnh lý là cái già do bệnh tạt gây
ra cho từng bộ phận làm hại chung đến các bộ phận còn lành lặn khác. Nó là cái
già “chưa đáng già”. Nố sẽ dẫn đến cái chết “chưa đáng chết”. Sự quan tâm cùa y
học ngày nay là phải tìm ra và chiến thắng cái già bệnh lý để đẩy ĩừi cái chết
chưa đáng chết, trước khi tiến tới tìm hiểu bản chất già sinh lý là gì. Sẽ khổng
có gì đáng lo nghi khi cái “già tất yếu” do tác động không tránh khỏi của thời
gian gây ra đối với cơ thể sinh vật và con người. Nhà sinh học nổi tiếng của
Liên Xô cũ ỉa Akimuskin viết: “Già và chết là con đường tất yếu cỏa mọi sinh vật,
mọi con người trên hành tỉnh chứng ta. Chỉ có ai không sống là không bao giờ chết
lằ thổi. Bởi vì chỉ có thể tiêu diệt được cái chết khi nào xóa hết được sự sống...
Cái chết vốn là sự kết thúc tự nhiên của cuộc sống”, Cái già tất yếu đó là cái
già “già sinh lý”. Cái già ấy đến khi con người đã “mãn chiổu xế bóng” thì chẳng
có gì phải than tiếc, vì nó không gây nôn nỗi đau đớn cho người già. Cái già
quá sớm, “già bệnh lý” thường kéo theo những chuỗi ngày đau đớn cho bản thân
người già. Nó đem đến cái “chết chưa đáng chết”, để lại những nỗi thống khổ cho
người còn sống (con nhỏ thiếu người nuôi dạy, sự nghiệp xã hội dở dang v.v..,),
Quả thật già và chết, từ nhũng xã hội xa xưa, vốn đã gắn liền với cái khổ, bởi
vì già và chết gắn liền với những chuỗi ngày bệnh hoạn.
Vậy thì việc chống lại
cái “già bệnh lý” chống cái già đến sớm (giàr ở lứa tuổi trung niên); hay nói một
cách khác, chống một loạt bệnh của tuổi già và những căn nguyên dẫn đến già sớm;
để cho con người sống trọn cuộc đời, cho tuổi già sinh lý đến với mọi người, là
một việc làm có ý nghĩa mà khả năng y học và trí tuệ của con người có thể làm
được. Đó chính là ước mơ của con người từ thòi thượng cổ đến nay. Già sinh lý
là thuộc tính của sinh vật, của sự sống. Khoa học không thể chống lại cái già ấy.
Nhưng chống cái già bệnh lý, cái già đến sớm, để nâng cao tuổi thọ con người
thì rõ ràng là một ước mơ thực tế. Theo dự báo thì đến giữa thế kỷ 21 này loài
người sẽ bước những bước rất xa trên con đường gia tảng một cách cơ bản các nguổn
dự trữ thực phẩm, phương pháp trị bệnh ung thư, bệnh vữa xơ động mạch, và đưa đến
việc kéo đài tuổi thọ con người một cách đáng kể.
Cách đây trên ngàn năm,
thi sĩ đời Đường, Đỗ Phủ đã nhận xét: “Nhân sinh thất thập cổ lai hy" (Người
thọ 70 xưa nay hiếm). Điều ấy không còn đúng với thế giới hiện tại. Chì tính tuổi
thọ trung bình thì ở nhièu nước như Nhật bàn, Mỹ, Anh, Pháp, Tiệp, Đức, Hà Lan,
Thuỵ Điển, Na Uy, Đan mạch ... đã vượt qua tuổi 70 ở cả đàn ông lẫn đàn bà. Tuổi
thọ trung bình đã vượt quá 70 thì người thọ trên 70 chắc chắn không phải là ít.
Ở nước ta, một nước bị
chiến tranh xâm lược tàn phá kéo dài suốt gần 30 năm, nhưng thống kê số người
thọ từ 100 tuổi trở lên cũng đã đứng vào hàng các nước có nhiều người già trên
thế giới (Việt Nam: 66 người cho mỗi triệu dân).
Như thế thì dự đoán đến
giữa thế kỉ 21, tuổi thọ trung bình cùa con người có thể lên tới 80-85 tuổi và
số các cụ già 100 tuổi tăng cao trong dân số, tưởng cung là điều hợp với bước
tiến thực tế của xã hội loài người hiện nay.
Đọc thêm tại: http://dauhieulaohoa.blogspot.com/2014/09/gia-va-chet.html
Đọc thêm tại: http://dauhieulaohoa.blogspot.com/2014/09/gia-va-chet.html
Bài liên quan
Home
Comments[ 0 ]
Đăng nhận xét