Già do sự suy yếu dần của tổ chức liên kết

Một quan niệm khác được một số tác giả nều lên là "tuổi cao dẩn đến sự suy yếu của các tổ chức liên kết do tăng quá trình xơ hoá và giảm tính đàn hổi của tổ chức này. Đồng thời ềó sự biến đổi thất tạo keo theo tuổi tác và lắng đọng "Sắc tố tuổi già". Như tà đã biết tổ chúc liên kết đóng vai trộ trung giạn trong cơ thể. Nó như một chất “xi măng” gắn mọi tế bào và tập hợp mọi tệ' bào vớị nhau; gắn mọi cơ quan, phủ tạng lại thành một khối 'thống nhất. Người ta nhận thấy lúc tuổi già, cấu trúc của tổ chức liên kết dưới đây và trong các tổ chức đệm của cơ thể* cũng như ở tổ chức kẽ của các cơ quan phủ tạng bị thay đổi rõ rệt.

Trước hết, ta cần biết tổ chức liên kết bão gồm các thành phần sau đây:

-           Các nguyên bào sợi (Fibroblaste),tế bào sợi (Fibro-cyte), mô bào (Histiocyte).

-           Các sợi đàn hồi hay sợi chun, các sơi kéo nâng đỡ.

-           Chất cơ bản ở thể gel cộlôit, mà bản chất là các phân tử glycoprotein láu. Chất này có khả năng trừng hợp, làm thành một loại keo đặc của một màng trao đổi, qua đó, mọi quá trình thẩm thấu sinh học được tiến hành. Nó có vai trò quan trọng trong chuyển hoá các chất và trong việc trao đổi các chất điện giải và nước. Tổ chức liên kết có những bệnh iý riêng của nó, nhưng sự hiểu biết của y học ngày nay về nó thì vẫn còn quá ít. A.A. Bôgômôlét là người đầu tiên phát hiện ra những biến đổi của tổ chức iiên kết trong sự phát sinh tuổi già, ngay từ những năm 30 của thế kỷ trước. Ông cho rằng: sự biến đổi prồtít của tổ chức liên kết đưa đến rối loạn cấu trúc của nó, và sau đó, làm biến đổi tình trạng cơ thể nối chung và sự dinh dưỡng của tổ chức cơ thể. Người ta thấy tuổi tác đã làm cho các sợi keo dày lên đặc lại, không những ở da mà còn ở cả trong gan, thận, tuy tạng. Nhiều khi chúng bị xâm lấn bằng một quá trình “thoái hoá trong” (hyalinization), trở nên chiết quang đồng đều: hoặc bị lắng đọng những sắc tố vàng hay nâu nhạt; hoặc bị các muối canxi bám vào. Các sợi chun thì teọ lại, cố khỉ bị đứt ra, trở nên thưa thớt. Trong khi đó thì các sợi xơ phát triển tăng lên đều đặn,gọi là sự “xơ hoá tổ chức kẽ”, Xơ hoá tăng lên thì các tế bào của nhu mô các phủ tạng giảm; làm cho hoạt động chức năng của các cơ quan bị giảm đi rõ rệt lúc già. Các tế bào liên kết vă các nguyên bào sợi tương đối ít biến đổi; còn chất cơ bản thì có những thay đổi sớm nhất về mặt lý-hoá, gây nên những khó khăn trong quá trình trao đổi chất.

Robert cho rằng “sư hoá già” đã có sẵn chương trình, được “mã hoá” thông qua các nguyên bào sợi của tổ chức liên kết điều khiển, gọi là lý thuyết về “sự hoá già được chương trình hoá” (La Théorie du vieillỉssement programmêe). Ông đã vạch ra một sơ đò lý thú, cọi bốn mặt hoạt động của nguyên bào sợi như bốn chiếc “đồng hồ sirih học” đã định sẵn. Khi trẻ tuổi thì quă trình tạo ra các chất đàn hồi (élastine) và các “ glyẹoprotẹin kiến trúc) hoạt động mạnh: các đồng hồ này Ị TO? mậýchò cẩc quá trình đó,

Còn các quá trình tạo ra chất keo.'và. cạc chất liệu của sợi xơ lúc đó thì hoạt đông kém. do cấc đồng hồ tương ứng chưa mở hết máy. Đến tuổi già thì ngược lại, và loại dưới được mở ra nhanh hơn: kết quả dẫn đến những biến đổi xơ lìoá, tăng cỉiất tạo kẹo trong tổ chức. liên kết dẫn đến quá trình lão hóa.

Nhiều nhà nghiên cứu lại chú ý đặc biệt đến những biến đổi ngoài tế bào trong tuổi già. Người ta thấy chất căn bản ngoài tế bào đóng vai trò quan trọng trong sự chuyển hoá và trao đổi chất giữa thành mạch máu và tế bào. Nhiều tác giả tặp trung sự chó ý vào chất tạo keo (collạgène), cho chất này có ý nghĩa lớn trong lão khoa. Chất tạo keo là chất phổ biến trong cơ thể, nó chiếm 30- 40% thành phần protein. Tuổi cang cao thì chất tạo keo càng có xu hướng ổn định và kém chuyển hoá.

Một sô' tác giá khác lại nêu lên lý thuyết: Tuổi gia là sự láng dong ngày một nhiều cái gọi là “sắc tố tuối già” vì người ta đã tìm thấy chất này phổ biến trong các tô bào “già”. Càng già thì càng thấy xuất hiện nhiều loại sắc tô' này. Ngày nay người ta đã biết bản chất “sắc tô' già” là chất “liposein”1. Đây là một chất phát huỳnh quang màu vàng, có mặt nhiều nhất trong các phủ tạng người già và nó gia tăng theo tuổi tác. Nhiều tác giả cho nó là sản phẩm cuối cùng của sự chuyển hoá mỡ và chất đạm cộng với những hư hại của các mitochondrin của tế bào hình thành. Tốc độ lão hoá càng nhanh thì càng thấy nó xuất hiện càng sớm và càng nhiều trong cơ thể.

Đọc thêm tại:

• http://dauhieulaohoa.blogspot.com/2014/09/gia-do-hau-qua-cua-su-o-nhiem-moi.html
• http://dauhieulaohoa.blogspot.com/2014/11/uong-nuoc-ung-va-umot-bien-phap-e-thanh.html
• http://dauhieulaohoa.blogspot.com/