Tiến hoá của Thận
Thứ Tư, 1 tháng 10, 2014
Những
sinh vật bậc thấp sống trong biển cả thì không cần thận có cấu trúc hoàn chỉnh
như những động vật có xương sống và có vú sống trên cạn. Nồng độ các chất trong
nước biển tương đương như dịch nội môi của chúng. Việc chúng thải các chất cặn
bã ra không thể làm thay đổi được môi trường đại dương trong khoảng thời gian
mà thế hệ chúng đang sống và cả nhiều thế hệ tiếp theo. Vì vậy, những sinh vật
hạ đẳng này không cần đến cơ quan điều chỉnh nội môi phức tạp. Thận chúng không
phát triển và có cấu trúc đơn giản.
Ở
những loài không xương sống, thận chỉ là một ống thải tiết đơn giản, miệng ống
đổ vào ruột để những chất lỏng thải ra đi cùng đường với phân, hoặc đổ ra ngoài
da để trực tiếp thải ra môi trường bên ngoài.
Khi
những động vật ở biển, vì sự sinh tồn, phải di cư vào những vùng nước ngọt; môi
trường bên ngoài biến đổi thì cơ thể chúng cũng bắt buộc phải có những tiến hoá
thích hợp để chống lại cơ chế làm mất muối, nước và các chất dinh dưỡng khac,
do môi trường nhược trương bên ngoài gây nên. Thận của chúng không thể chỉ là một
ống thải tiết đơn giản nữa, mà phải phát triển thành một hệ thống lọc chất độc
và có khả năng tái hấp thu các chất muối và nước cho cơ thể. Hàng triệu năm
sau, khi những sinh vật tổ tiên đó đã có những ngành bò lên cạn để sinh sống;
môi trường trên cạn lại đòi hỏi phải chống lại sự mất nước hoàn bị hơn và sự điều
hoà thăng bằng nội môi cũng được đặt ra thành một yếu tố sống còn thì thận các
động vật trên cạn ỉạị phải tiến họá lên một bước mới hoàn chỉnh hơn. Ở lớp bổ sẩt
và lớp chim, hệ thống ống thận của chúng đều rất phát triển; còn cầu thận thì
có cấu trúc đơn giản hơn để đạt được mục đích là giảm độ lọc quá lớn của cẩu thận.
Việc thải các chất cặn bã của quă trình chuyển hoá chất đạm, chủ yếu là thông
qua cơ chế thải chất axit uric qua ống thận vội một lượng nước ít nhất để tiết
kiệm nước cho cơ thể. Ở động vật có vú (trong đó có con người), thận phải phát
triển hoàn chỉnh nhất để đảm nhiệm những chức năng quan trọng một cách có hiệu
lực như việc điều hoà nội môi và thanh thải chất độc (Hình 13). Ông thận phát
triển thêm một nhánh hình chữ Ư (là quai HenlDv QP nhánh lên và nhánh xuống,
trong đó, nước tiễu chấy theo chiều ngược nhau, phù hợp với một cơ chế hoạt động
mới là cơ chế "dòng đối lưu" có tác dụng đặc biệt trong việc có đặc nước
tiểu từ nhược trương trở thành ưu trương, Măt. khác, môt cơ .cliế kiểm soát áp
lực thẩm thấu và sự tái hấp thụ nước thông qua hoạt đôĩíg cùa vùng
'7/ạ khẩu năoú (Hypothalamus) vằ thùy sau tuyến Yên, cũng được phát triển hoàn
bị. Một cợ chế quan trọng khác cũng đồng thời được thiết Iậps đổ là cơ chp kiểm
soát khối lượng nước lưu thông và nồng độ các muối, thông qua tác động của các
nội tiết tố vỏ thượng thận. Bóc mất vỏ thượng thận, con vật sẽ bị rối loạn
không hồi phục về các chất muối và điện giải, nhanh chóng dẫn đến cái chết.
Bóc
hết cả tuyến thượng thận (cả phần vỏ lẫn phần lõi) vật thí nghiệm sẽ không thể
sống nổi. Vì khồng những mất sự điều hoà các chất muối và nước mà còn mất cả khả
năng thích ứng với ngoại cảnh; huyêt áp sẽ không được duy trì, nhịp đập của tim
sẽ bị rối loạn do sự vắng mặt những yếu tô' nội tiết của cả vùng vỏ lẫn cùng
lõi thượng thận. Trong quan niệm Y học cổ truyền Á Đông, có nói đến vai trò trọng
yếu của thận trong đời sống con người và trong tuổi già, nhưng người xưa chưa
có những dự kiến khoa học về mặt hoạt động của tuyến thượng thận, nên quan niệm
thận một cách tổng quát hơn. Người ta cho rằng chức năng của tuyến thượng thận
và nhiều chức năng nội tiết khác, cùng vói chức năng thực thụ của thận chỉ là một.
Đó
là điều ta cần lưu ý khi muốn khai thác những điều bí ẩn trong kho tàng y học cổ
truyền.
Đọc thêm tại:
http://dauhieulaohoa.blogspot.com/2014/10/iem-qua-lich-su-hieu-biet-ve-than.html
Từ khóa kiếm nhiều: sốnglâu, uong dung cach
Đọc thêm tại:
http://dauhieulaohoa.blogspot.com/2014/10/iem-qua-lich-su-hieu-biet-ve-than.html
Từ khóa kiếm nhiều: sốnglâu, uong dung cach
Bài liên quan
Home
Comments[ 0 ]
Đăng nhận xét